Kalıplar Kalıplar

Kimilerinin yargı kalıpları öyle dardır ki söylediklerinizin çok az kısmını duyar, gerisini hiç duymayabilir. Kalıp ölçüleri ne ise algı kapasiteleri de o orandadır. Kalıba girmeyen düşünceleriniz onun hayal sınırları dışındadır. O kişiye kendinizi anlatmaya çalışmayın. Ben hee deyip geçme taraftarıyım.

Aynı arkadaş grubundaki heyecanlı bir arkadaşım baktım ki facebookta paylaşımlarımın üzerine kalpler koyuyor. Adamın görüşleri benimki ile taban tabana zıt, biliyorum. Önce şaşırdım ama sonra kavradım olayı. Adam benim paylaşımlarımda ne anlattığımı anlamıyor; ama aynı sosyal çevredeyiz diye dünya görüşlerimizin de aynı olması gerektiği yargı kalıbıyla beni destekliyor. Tabii sonunda birileri uyarmış olmalı ki bir hışımla, nedensiz, arkadaş listemden ayrıldı. Kalıbı siyah/beyaz'dan ibaret olduğu için de beni hasım listesine ekleyiverdi.

Dar yargı kalıplarının oluşmasının nedenleri arasında particilik ve mezhepçilik başı çekiyor. Dini yargı kalıpları deyince aklınıza sadece bir taraf geliyorsa siz de bir kalıp tuzağındasınız demektir. Diğer yandan, en yaygın kalıp menfaat kalıbıdır. Basit insanların kalıbı.

Velhasıl, her insanın yargı kalıpları vardır. Hayır benim yok demeyin, sizin de var. Sizinki belki en geniş olanı, evrensel, kimbilir. İnsan evreninin sonsuz olamayacağını da hatırlamakta yarar var tabii.

A. F.